Posted on



Video Intro 0:00 – 0:10 made by Corel VideoStudio X9. Liscence by Corel Videostudio, paid software.
Video Intro được làm bởi phần mềm Corel VideoStudio X9. Bản quyền Intro được cấp bởi Corel Videostudio, theo thỏa thuận mua phần mềm.

Guideline điều trị mụn trứng cá:

Lời thoại:
Mụn trứng cá là những vết sần trên mặt. Những chân lông có nang lông (hair follicle) sản xuất ra sợi lông và các tuyến sản xuất ra chất nhờn (sebum). Nơi đây xảy ra những hiện tượng như sản xuất chất sừng quá nhiều (hyperkeratinization), viêm, gây ra những vết sần (papules), những mụn sưng gọi là comedo.

Comedo (số nhiều/plural: comedones) là những nang lông bị các tế bào chết và chất nhờn làm tắt nghẽn . Comedo trắng (white comedo, whitehead) lúc chưa tiếp xúc với phía ngoài, còn đóng lại. Lúc hở ra ngoài không khí, trở thành comedo đen (black comedo, blackhead) do melanin, không phải chất dơ bẩn. Nhiễm trùng với vi khuẩn Propionibacterium acnes gây ra những mụn mủ (pustules); mô liên kết phát triển quá mạnh gây ra những mụn phì đại (hypertrophic nodules).

Mụn trứng cá xảy ra lúc dậy thì, bắt đầu tuổi thanh thiếu niên, có nhiều nguyên nhân gây ra: ở nam cũng như nữ, lúc này các hormon nam giới tăng lên nhiều. Trong cơ thể phụ nữ, có các “male hormones này ( vd. testosterone, androstenedione), do buồng trứng, tuyến thượng thận (adrenal glands) và các tế bào mỡ tiết ra, và cần thiết cho cơ năng hệ sinh dục, xương, gan, thận, các cơ bắp. Phần lớn hormon nam này sẽ được chuyển hoá thành hormon nữ (estrogen). Tuy nhiên nếu các hormon nam này được sản xuất nhiều quá, người con gái có thể bị mụn trứng cá nặng, mọc râu nhiều trên mép và dưới cằm (hirsutism), hói đầu theo dạng đàn ông (male balding pattern). Nặng hơn có thể tắt kinh, mập, tiểu đường , buồng trứng có nhiều nang, kèm theo quá nhiều lông và râu (polycystic ovary syndrome/ hay PCOS).

Ngoài ra, có mụn trứng cá hay không, nhiều hay ít còn tuỳ vào yếu tố di truyền, dinh dưỡng.

Có vẻ các thức ăn ngọt hay chứa chất đường hay tinh bột hấp thụ nhanh (có chỉ số đường máu cao, high glycemic index carbohydrates), cũng như sữa bò, nhất là sữa “skim milk” làm cho dễ bị mắc mụn trứng cá hơn. Nên rửa mặt sau khi ăn các món có dầu nhớt như pizza, đồ chiên xào. Nên gội đầu mỗi ngày vì chất nhờn từ da đầu xuống mặt làm nghẽn các nang lông, râu.

Bác sĩ có thể lấy các comedo bằng cách dùng “round loop extractor”, chemodermabraison bằng hoá chất, dùng laser làm giảm sản xuất các chất nhờn và giết vi khuẩn dưới da mà không huỷ hoại phần trên.

Tuy nhiên, phần chính và hiệu nghiệm hơn cả là chữa bằng thuốc men. Chữa trị mụn trứng cá tuỳ theo mức độ bịnh nặng nhẹ. Xếp loại bịnh chưa thống nhất, tuy nhiên chúng ta có thể tóm tắt như sau:

1) Mụn trứng cá nhẹ: chiếm 1/4 mặt, có ít nhiều nốt sần (papules), vài mụn mủ (pustules), nhưng không mụn phì đại (nodules), không có thẹo.

Những chất gọi là acid của vitamin A dùng khu trú (vitamin A acids, topical retinoids, ví dụ tretinoin (Retin-A, Avita, Renova), adapalene (Differen, OTC), tazarotene, isotretinoin (không dùng ở Mỹ) . (FDA chấp thuận cho bịnh nhân trên hoặc 12 tuổi).

Azelaic acid 20% có tác dụng chống vi khuẩn, giảm các comedone đầu đen, giảm viêm, dùng cho các da nhạy cảm và làm tẩy các vết nám sau khi bị mụn (do tác dụng trên tế bào sản xuất sắc tố melanin; azaleic acid, trích từ các mễ cốc (grain) và men (yeast) cũng được dùng trong các mỹ phẩm làm cho da trắng hơn).

Benzoyl peroxide là một thuốc dùng để rửa mặt bị mụn trứng cá, làm da khô và lột da (peeling) có tác dụng sát trùng mà vi khuẩn không lờn thuốc như trường hợp kháng sinh. ( Benzoyl peroxide còn được dùng để tẩy màu tóc, răng). Các dạng gel, cream (thoa), liquid (nước rửa), nồng độ từ 2,5%. 5%, 10%. Các nồng độ cao có thể cần toa bác sĩ ở Mỹ.

Các kháng sinh thoa da (topical antibiotics) như Eythromycine 2%, Clindamycin 1% cũng được dùng, với tác dụng diệt vi khuẩn và giảm viêm, tuy nhiên cần kết hợp với 2 thứ thuốc trên; nếu dùng một mình dễ làm vi khuẩn lờn thuốc. Nếu cần có thể kết hợp cả 3 thuốc trên.

Một số thuốc như Benzamycin topical (gel, 5% benzoyl peroxide + 3% erythromycin), Duac ( Benzoyl Peroxide-Clindamycin Topical) kết hợp benzoyl peroxide với một kháng sinh.

2) Mụn trứng cá trung bình: hết nửa mặt, có nhiều nốt sần, nốt mụn mủ, vài nốt mụn phì đại, vài vết thẹo.

Chữa trị bằng cách kết hợp 2-3 thuốc thoa/rửa nói trên, cọng với kháng sinh uống như Tetracycline, Minocycline, Doxycycline (thường dùng lâu nhiều tháng).

source: https://thovn.net

Xem thêm các bài viết về Sức Khỏe: https://thovn.net/category/suc-khoe/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *